پایان نامه ویژه دانشجویان رشته گرافیک با موضوع بررسی نقوش تزیینی مکتب شیراز قرن هشتم

سایت تخصصی هفت برگ بهترین مرجع پایان نامه ، آموزش و ارائه دهنده مقالات تخصصی

بررسی نقوش تزیینی مکتب شیراز قرن هشتم (پایان نامه)

قیمت محصول 55000 تومان

آسان خرید کنید

تضمین کیفیت فایل

پشتیبانی 24 ساعته

55000 تومان – خرید

0 خرید

۰دیدگاه

بررسی نقوش تزیینی مکتب شیراز قرن هشتم

رتبه دادن به محصول

جزییات محصول

یکی از مهمترین جنبه های صوری نگارگری ایرانی ترکیب بندی نوشته و تصویر در صفحه و در اصطلاح امروزی صفحه بانید است، مکتب شیراز نخستین مکتبی است که در آن نشانه های تصویرگری ایران به ظهور رسیده است. در مکتب شیراز هنر تذهیب و تصویر و بالاتر از همه کتابت و خطاطی، چهره ای شاخص پیدا می کند و سنتی متمایز پدید می آورد. طوری که بعهدا مکتب نگارگری هرات را از این حیث سیراب می کند. در نگارگری مکتب شیراز توجه خاصی به شخصیت آدم و حیوان، فضاسازی و استفاده از رنگ های درخشان شده است. این تحقیق با هدف بازآفرینی اندیشه و فلسفه وجودی تفکر هنرمندان نگارگر مکتب شیراز و اثبات آن تفکرات در بازآفرینی و طراحی پوستر در گرافیک امروز ایران پرداخته است.

رهاورد تبدیل هنر شیراز به هنری محلی

  • عدم ورود سلیقه هنری مغولی که همان سلیقه هنر چینی بود.
  • امتداد سلیقه هنری ایران قبل اسلام که در آن هنرمندان نگارگر بخصوص از حجاری ها و نقاشی ها و موزاییک کاری های دوران اشکانی و ساسانی متاثر بودند.
  • به وجود آمدن آثار هنری با کیفیت پایین، به دلیل عدم حمایت دولتی
  • به وجود آمدن حامیان غیر دریاری که عمدتاً بازرگانان و تجار بودند و در نتیجه ورود سلیقه عوام و مردمان عادی به عرصه هنرهای خاص درباری مانند کتابت
  • ورود هنر کتابت به محفلهای تجار و در نتیجه به وجود آمدن صادرات کتب خطی ایرانی به کشورهایی چون هند و ترکیه . به این ترتیب سبک نگارگرى شیراز به مناطق دیگر نیز راه یافت.

ویژگی‌های مکتب شیراز در دوره آل اینجو (سبک اینجو) در نسخه‌های مذهب و مصور

-یکی از اتفاقات بسیار مهم در عرصه هنر کتاب آرایی در این دوره تهیه نسخه در ابعاد (قطع) بزرگ بود.

– ترکیب رنگ همواره مهم‌ترین بخش های هنر تذهیب است. به همین جهت هنر تذهیب مکتب شیراز سده هشتم هجری در آغاز با وجود سادگی از شکوه و منزلت ویژه‌ای برخوردار بوده است.

– استفاده از دو عنصر نقوش گیاهی و هندسی در زمینه تذهیب نسخه‌های این دوره باعث گردید تا تحولی شگرف در هنر کتاب آرایی ایران به منصه ظهور برسد و مکتب شیراز شیوه نوی را در ترکیب‌بندی‌ها به وجود آورد تا الگوی مناسب برای سده‌های آینده باشد.

ویژگی‌های مکتب شیراز در دوره آل اینجو (سبک اینجو) در نسخه‌های مذهب و مصور

نسخه‌های مذهب و مصور مکتب شیراز در دوره آل اینجو

قرآن مذهب: قرآن تاشی خاتون از قرآن های قطع بزرگ نیمه اول سده هشتم هجری است که به لحاظ خوشنویسی، تذهیب و تجلید قابل تامل است.

جوامع الحکایات و لوامع الروایات: مجموعه‌ای است از حکایات تاریخی به نثر فارسی شیوا که در حدود سال 25 ق در هند به نظام الملک جوینی اهدا شده است.

مکتب شیراز در دوره آل مظفر

با روی کار آمدن مبارزالدین محمد به سال 756 ق و پیروزی نهایی او بر آل اینجو در فارس و اصفهان و تشکیل حکومت مظفریان در مناطق فارس و اصفهانف کرمان و یزد و ساحل خلیج فارس و هرمز و سپس تبریز، نوعی سیاست مذهبی اسلامی – ایرانی جایگزین سیسات ایرانگرایی اینجویان شد . پس از او با فرا ریدن دوره سلطنت شاه شجاع (760ق) و پایتخت شدن شیراز دوره آزادی سخن و شادباشی اهل نظر فرا رسید. جانشینان شاه شجاع تا سال 795ق حکومت می کردند.پس از قتل شاه منصور و دستگیری تمامی اعضای خانواده مظفری و قتل عام آن به دستور تیمور، دوره مظفریان در شیراز و پیرامون آن به پایان رسید و دوره حکومت تیموریان آغاز شد.

 

ویژگی مکتب شیراز در دوره آل مظفر

– در این دوره، نسبت به آل اینجو تنوع رنگ و درخشندگی آنها بیشتر می شود و در اصل صفحه رنگی تر می‌شود و رنگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. سبک خطاطی ویژه ای در این دوره در شیراز رواج یافت که در بیشتر کتابهای این دوره به کار رفته است این خط ، خطی است منعشب از خط نسخ که باریک و اندکی خمیده و فاقد نوک و انحنای ظریف حروف است، ولی روی هم رفته ظاهری متناسب دارد.

مکتب شیراز در دوره آل مظفر

نسخه‌های مذهب و مصور مکتب شیراز در دوره آل مظفر

  • صحیح بخاری
  • تاریخ جهانگشای جوینی
  • خمسه نظامی

مکتب شیراز در دوره تیموری

دومین دوره‌ی فعالیت شیراز مربوط به عصر تیموری است که آثار این دوره تحت نام مکتب شیراز عصر تیموری شناخته می‌شود. با ظهور سلسله تیمـوری، شـهر شیراز تبدیل به مرکز و مهد مکتب نگارگری تیموری گردید و نوآوری‌های نقاشی و تذهیب دوره‌ی تیموری منشأ در نگارگری و تذهیب مکتب شیراز، تبریز و بغداد در اواخر سده‌ی هشتم دارد. در دوره‌ی تیموری یکی از ادوار مهم تاریخ نگارگری و تذهیب در ایران شکل می‌گیرد و ذوق و هنر ایرانی با خالص‌ترین شکل خود به کمال و تعالی می‌رسد.

نسخه‌های مذهب و مصور مکتب شیراز در دوره تیموری

رنگ‌ها: مجموعه رنگ‌های مکتب شیراز غنی است. اما همیشه موزون و هماهنـگ نیست و در پی تحصیل نمودهای حساس است.

آرایه‌ها و نگاره‌ها: آرایه‌ها و نگاره‌های این دوره عناصر نوشـتاری در کـل ترکیـب‌بنـدی اهمیت خاصی یافته‌اند و قاعده کلی بر این بوده که با جای دادن دو یا چهار کتیبه در بالا و پایین نگاره‌ها، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصـویری به وجود آید.

جنگ‌های ادبی و دیوان‌ها: در بسیاری از جنگهای ادبی و دیوان‌ها ــ که از نظر اندازه نیز کوچک  ــ کاتب بخشی از متن را در کانون و بخش دیگری را در حاشیه صفحه کتابـت کرده است.

اندازه نگاره‌ها: قطع بزرگ نگاره‌های روزگار آل مظفر جـای خود را بـه نگـاره‌هـای کوچک و پویا در متون ادبی و علمی داد.

مکتب شیراز در دوره صفوی

صفویان از سال 907ق حکومت خود را در ایران شروع کردند و تا 1135 ق آن را ادامه دادند. طی حکومت خاندان صـفویه نقاشـان و هنرمنـدان ایرانـی آثـار ارزشمندی از هنر نقاشی و تذهیب را به صورت صفحات مصورها، کتابی خطی، تابلوها و قطعات نقاشی به وجود آوردند. هنر نقاشی، طراحی و تذهیب زیر نظر موشکافانه بهزاد، آقامیرک، سلطان محمد و رضـا عباسـی در رنـگ، زیبـایی و توازن به کمال مطلوبی رسید. بهزاد در 916 ق از هرات به تبریز انتقال یافـت و در آن شهر مکتب نقاشی دوران صفویه را شکوفا کرد.

ویژگی‌های مکتب شیراز در دوره صفوی

سبک سرفصل نگاری: در این دوره سبک سرفصـل نگـاری دوره‌ی تیمـوری ادامـه یافـت و در درون ترنج‌ها و یا در بالا همراه با نواری از اسلیمی قرار گرفت.

نقوش هندسی: در این دوره نقوش هندسی از سرلوح‌ها رخـت بربسـت و اسـلیمی‌ها بـا برگ‌های ریز پیچیده در خطوطی ظریف و جذاب همراه با شاخ و برگ حکایـت از پختگی هنری داشت.

رنگ آبی: از ویژگی‌های شاخص این دوره تیره شدن تهرنگ آبی و افزایش چشـمگیر کاربرد اقسام رنگ سرخ و سایر رنگ‌ها با جلـوه‌ای پرشـکوه و در عـین حـال تـا حدودی سرزنده و بانشاط است.

ویژگی‌های دوره صفوی

نمونه‌هایی از نسخه‌های آرایه دار مکتب شیراز در دوره صفوی

گلستان سعدی: این نسخه تاریخ نگارش ندارد؛ اما کاتـب آن محمـد قـوام شـیرازی ملقـب بـه حمامی است که در فاصله 947 تا 981 ق این نسخه را کتابت کرده است.

خمسه نظامی: نسخه‌ای از خمسه نظامی است که حاجی جمال شیرازی از 1047 تـا 1050 ق آن را کتابت کرده است. این نسخه دارای دو سر لوح و کتیه‌ی مذهب و مرصـع و چهار سرلوح ساده و کتیبه‌های مذهب است.

کشکول: نسخه‌ای از کشکول شیخ بهایی است که بـه سـال 1049 ق در مدرسه آصـفیه شیراز به کتابت رسیده است.

قرآن مترجم: این قرآن با ترجمه و کتابت علیرضابن کمال الدین اردکانی شیرازی است که بـه سال 1084 ق برای شاه سلیمان صفوی ترجمه و کتابت شـده اسـت.

تذهیب و نقاشی مکتب شیراز در دوره زندیه

نگارگری و تذهیب در دوره زندیه (1163ـ1209ق) تداوم حرکتی است. کـه از زمان شاه عباس دوم و شاه طهماسب، با تأثیر از شیوه‌های نقاشـی اروپـایی، آغاز شده، در دوره‌ی سلطنت نادر به رکود نشسته و در زمـان اسـتیلای سـلاطین زندیه مجدداً بارور گشته است.

ویژگی‌های مکتب شیراز در دوره زندیه

تنوع رنگ در رنگ آمیزی: تنوع رنگی در رنگ آمیزیهای این دوره خیلی زیاد است، رنگهـا تنـد و دقت در آنها کم میشود و این تحت تأثیر نگارگران اصفهان اتفاق میافتد

نگارگری: نگارگر مکتب شیراز در این دوره بیشتر به موضوع اهمیت مـی‌دهـد. از عناصر تزئینی بیشتری در طرح‌هـا اسـتفاده شده و کتیبه‌ها و حواشی پرتر و شلوغ‌تر از مکتب اصـفهان اسـت. و همـه ایـن عناصر هم به یکدیگر مرتبط‌‌اند.

کادر افقی در نگاره‌ها: کادر افقی در نگاره‌های این دوره به جای آنکه در مرکز صـفحه باشـد، تمام صفحه را می‌گیرد؛ اگر چه هنوز متن جـدا اسـت. گـاهی تصـویر در یک صفحه و متن در صفحه روبه‌رو است که خاوران نامه نمونه آن اسـت. ترکیب‌بندیها ناقص و بدون مهارت ترسیم شده است.

ویژگی‌های تذهیب و نقاشی مکتب شیراز در دوره قاجار

نقاشی: از خصوصیات نقاشی قرن‌های دوازده م و سیزدهم، بـه کـارگیری عنصـر تزئین است.

رنگ: رنگ در تـذهیب و آثـار نقاشـی از ویژگیهـای بـارز ایـن دوره اسـت.

نمونه‌هایی از آثار مکتب شیراز در دوره قاجار

صحیفه سجادیه: نسخه‌ای از صحیف ه سجادیه امام زین العابدین (ع) است که عبداالله بـن محمدرضـا شیرازی آن را به سال 1225 ق با خط نسخ زیبا کتابت کرده اسـت.

قرآن: قرآن نفیس هنری به خط نسخ ممتاز محمدشفیع شیرازی مشهور به میـرزا کوچـک وصال است که به سال 1231 ق کتابت شده است.

زاد المعاد: نسخه‌ای از زادالمعاد علامه محمدباقر مجلسی است که عبداالله گرجـی بـه سـال 1247 ق در دارالعلم شیراز آن را به خط نسخ خوش نگاشته است.

هنر نقاشی در  مکتب شیراز

شهر شیراز در دوران تاخت و تاز مغولان از امنیت نسبی برخواردار بود. حکمرانان محلی این شهر با مغولان از در سازش در آمدند و این امر موجب گشت که هنرها در این شهر از شکوفایی بیشتری برخوردار شوند. در کنار ادبیات و نام حافظ (برجسته‌ترین غزلسرای این دوران و تمام تاریخ ادبیات فارسی) نقاشی نیز رونقی خاص یافت. آنچه از نقاشی این دوران قابل ذکر است. تأثیرپذیری کمتر آن نسبت به شیوه‌های چینی است. که در تبریز رواج داشت.

هنر نقاشی

نقوش تزیینی

انواع نقش مایه‌های ایرانی بی‌شمار است. زیرا ره پدیده‌ای منجر به کشف دسته‌ی جدیدی از طرح‌ها شده است. هنرمندان ایرانی در طول هزاره‌ها، همواره با الهام از منابع گوناگون و بهره‌گیری از نیروی خلاقیت خود، به تناسب جا  موقعیت‌های ایجاد شده، شیوه‌های جدیدی را به کار گرفته‌اند و به طور دائم شمار نقوش و تنوع آن‌ها افزودند. از این رو، مطالعه و بررسی نقوش هنر ایران نیازمند دسته‌بندی آن‌هاست. و می‌توان دسته‌بندی‌های متفاوتی برای نقوش در نظر گرفت.

شیوه‌های نقش پردازی

با در نظر گرفتن ویژگی‌های نقش پردازی، می‌توان نقوش را به دو گروه کلی نقوش شکسته و نقوش گردان تقسیم کرد.  نقوش گردان نقوشی هستند که در نقش پردازی‌های آن‌ها از خطوط منحنی بهره برداری شده است. درمقابل نقوش شکسته به صورت شکسته (زاویه‌دار) ترسیم می‌شوند.

تقسیم نقوش

به گروه های : نقوش کامل، نقوش نیمه، نقوش ربعی و نقوش تکراری

موضوع نقوش

با توجه به منبع الهام و موضوع نقوش، می‌توان آن‌ها را در گروه‌های انسانی، حیوانی، گیاهی، هندسی، اشیا و خط تقسیم‌بندی کرد.

گسترده‌ترین نگاره‌های هنر ایران اسلامی

نگاره ای گیاهی در طول تاریخ تحول و تطور می‌یابند و در دو گروه اسلیمی و ختایی گسترده‌ترین نگاره های هنر ایران اسلامی را تشکیل می‌دهد.

نقوش تزئینی دوران ساسانیان

ساسانیان به تبعیت از هخامنشیان توجه خاصی به نقوش برجسته از خود نشان دادند. از طرفی متأثر از امکانات امپراتوری تازه تأسیس خود و هنر اشکانی، شیوه‌ای منحصر به فرد در هنر را پیش گرفتند. این زمان یکی از دوره‌های شکوفائی هنر گچبری است. اما همچنان از رنگ و نقاشی نیز برای زینت ابنیه استفاده می‌شود. نمای کاخ‌های ساسانی که با سنگ‌های تیشه‌ای و یا لاشه سنگ و یا خشت و آجر ساخته می‌شد. اغلب با اندود گچ سفیدکاری می‌شد. و در داخل دارای تزئینات نقاشی بود. این نقش‌ها بیشتر شامل طرح‌های تزئینی انسان، حیوان، شکارگاه، گل و گیاه و نقوش هندسی الوان بودند.

نقوش تزئینی دوران ساسانیان

نقوش تزئینی در آغاز دوران اسلامی

با پذیرش دین اسلام و حرمت نقوش انسانی و ذی روح در اوایل قرون اسلامی هنرمندان نقاش زبردست ایرانی به نقوش گیاهی و تصاویر هندسی و به عبارتی اسلیمی‌ها گرایش پیدا کرده و به تدریج در آثار خود موضوعات و مضامین مذهبی را به تصویر کشیدند. در این تصاویر از هنر پارتیان و ساسانیان بهره بردند. همان روش‌ها را ادامه دادند. همچنین حضور رنگ را در تزئینات گچبری به طور گسترده و متنوع می‌توان دید. شیوه‌ای که در معماری ایلخانی به وفور به چشم می‌خورد. تا اینکه در دوره تیموری به گونه‌ای بلوغ در نقوش اسلیمی و ختایی و گل و گیاه و جانوران ختم می‌شود.

مشخصات فایل

قالب فایل : ورد قابل ادیت (تعداد صفحه : 64) با حجم (5.9 MB)

فصل اول:مکتب شیراز
شیراز در آغاز عصر ایلخانی
نگارگری در عصر ایلخانی
ویژگی های مکتب شیراز در دوره آل اینجو
نسخه های مذهب و مصور مکتب شیراز در دوره آل اینجو
مکتب شیراز در دوره آل مظفر
مکتب شیراز در دوره تیموری
مکتب شیراز در دوره صفوی
مکتب شیراز در دوره افشاریه، زندیه و قاجاریه
هنر نقاشی در مکتب شیراز
فصل دوم:نقوش تزئینی
مقدمه
شیوه های نقش پردازی
شیوه گسترش نقش
نقوش کامل
نقوش نیمه
نقوش ربعی
نقوش تکراری
موضوع نقوش
نقوش انسانی
نقوش حیوانی
نقوش گیاهی
اسلیمی
ختایی
نقوش هندسی
نقوش اشیا
خط
نقوش تزئینی

ایران باستان
دوران ایلامیان
دوران مادها
دوران هخامنشیان
دوران پارتیان و سلوکیان
دوران ساسانیان
آغاز دوران اسلامی
صدر اسلام
دوران سلجوقیان
اسماء مقدس
نقش‌های هندسی
نقش‌های گیاهی
زنجیره‌های خم‌پا
فصل سوم :بررسی نمونه های موردی
ترکیب بندی در نگاره های عصر عباسی وسلجوقی
نظام ترکیب بندی و قاب تصویر پلکانی در نگاره های مکتب شیراز
بنیان های نظام ترکیب نوشته و تصویر در آثار مکتب شیراز

موارد مشابه از سایت هفت برگ  قابل دسترس است.

پاورپوینت گرافیک سه بعدی

مولتی مدیا و تاثیرات آن بر گرافیک 

پاورپوینت تحلیل آثار گرافیکی اشتفان بوندی

آشنایی با رابط گرافیکی در زبان برنامه نویسی متلب

کاربرد حروف نگاری معاصر در طراحی گرافیک محیطی و زیورآلات (تایپوگرافی در حوزه جواهرات) (پایان نامه)

55000 تومان – خرید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شبکه های اجتماعی

لینک های مفید

جواز های ما

تعداد کاربران 269 عدد
تعداد محصولات 1130 عدد
تعداد نوشته ها 7 عدد