پوشاک دوره‌ی زند و قاجار و بررسی نقوش آن در طول تاریخ ویژه دانشجویان رشته گرافیک

سایت تخصصی هفت برگ بهترین مرجع پایان نامه ، آموزش و ارائه دهنده مقالات تخصصی

پایان نامه بررسی فرم نقوش پوشاک لباس دوره زند و قاجار

قیمت محصول 60000 تومان

آسان خرید کنید

تضمین کیفیت فایل

پشتیبانی 24 ساعته

60000 تومان – خرید

0 خرید

۰دیدگاه

پوشاک

رتبه دادن به محصول

جزییات محصول

در رساله حاضر به بررسی پوشاک در دورۀ زندیه  و قاجاریه پرداخته شده­است. پوشاک زنان و مردان دوره زندیه و قاجاریه به تفکیک و براساس نظریّه قشربندی کارکردی «دیویس» و «مور» تحلیل شده‌است. روش تحقیق در این مقاله کتابخانه‌ای و با استفاده از منابع و اسناد تاریخی بوده­است. بررسی­ها نشان می‌دهد که در دوره زندیه و  قاجاریه  ایرانیان به لباس و پوشاک اهمیّت فراوان می­دادند و طبقات اجتماعی دوره زندیه و قاجاریه بر لباس و پوشاک تأثیر بسزایی داشته­است؛ بدین معنی که لباس و پوشاک طبقات بالا و درباری با طبقات متوسط و پایین جامعه متفاوت و از آن‌ها برجسته‌تر بوده‌است. در مجموع در دوره زندیّه و قاجاریه، طبقات اجتماعی از نظر شکل، رنگ و مدل لباس با یکدیگر متفاوت بودند.

نقش پوشش و پوشاک

از آنجاکه عصر زندیه و قاجار آغاز تاریخ معاصر ایران و ورود ایران به عرصه جهانی است، تغییرات عمده‌ای در سطح آگاهی جامعه به وجود می‌آید؛ جنگ‌های ایران و روس، سفر هیات‌های اروپایی به ایران، وقوع جنبش‌های سیاسی، اجتماعی مختلف مانند باب و تنباکو و مشروطه و رشد مطبوعات و مدارس و موج نوگرایی حاصل از آن و متعاقب آن افزایش سطح آگاهی جامعه به خصوص زنان و مشارکت مستقیم آنها در جنبش‌های اجتماعی این عصر. این فاکتورها در اندیشه و تفکر و مطالبات آنها تغییراتی پدید آورد و نتایج آن را می‌توان در مشهودترین بخش آن یعنی پوشش جست‌وجو کرد.

نقش پوشاک

ابداع پوشاک

ایرانیان نخستین مردمی بودند که پوشاک را نیز ابداع کردند. ایرانیان باستان برای پوشاک و لباس اهمیت فراوانی قائل بودند. با نگاهی به لباس امروزه کردان، آذری ها و گیلگی ها با قدمت پانزده هزار ساله، در می یابیم که ایرانیان چه اندازه در زیبایی و دوخت پوشاک مهارت داشته اند. لباس بسیار زیبای زنان و مردان کرد بازمانده ای از پوشاک مادها و آریاییان باستان می باشد دستمال گردن و یا کروا یکی از بخش­های پوشاک زنان و مردان ایرانی بوده است. ایرانیان باستان برای زیبایی پوشاک خود، دستمالی را دو قسمت کرده و آن را به گردن می آویختند. نام این دستمال گردن کروا بوده است. ایرانیان هر نوع دستاوردی را که اختراع و به کار می بردند دارای فلسفه ای زیبا بوده

تاریخ لباس و پوشاک در ایران باستان

تاریخ لباس و پوشاک از شاخه‌های شناخت فرهنگ ادوار گذشته هر تمدنی است. مردان ایرانی در تمامی ادواری که نشانه‌هایی از پوشش آنها در دست داریم، نیز حجاب در معنای مخالف برهنگی را داشتند و اصولاً برهنگی در فرهنگ ایرانی امری مذموم به شمار می‌رفته است. شاید این مفهوم را هنگام مقایسه با تمدنهای همزمان با تمدن ایرانی بهتر درک کنیم. بررسی پوشش مردان و زنان ایرانی نه تنها ما را با ظاهر افرادی که در گذشته زندگی می‌کردند، آشنا می‌کند، بلکه شناخت بسیاری از مسایل مانند انواع بافته‌های نساجی نوع و طرح آنها و خیلی موارد دیگر را به ما می‌دهد. ایرانیان از عهد کهن تا چندی پیش درباره لباس پوشیدن تغییر نگرش اساسی نداشته‌اند، اگر چه در گذر زمان سعی کرده‌اند؛ شیوه لباس پوشیدن را متناسب با شرایط متغیر زمانه خود هماهنگ سازند، ولی در مجموع متفاوت‌تر از ساکنان کشورهای اروپایی بوده‌اند.

تاریخ لباس و پوشاک در ایران باستان

پوشاک در فلات ایران

اما «لادن خرمی» کارشناس طراحی پارچه و لباس و مدرس دانشکده تربیت مدرس قدیمی‌ترین نمونه‌های لباس در فلات ایران را مربوط به لباس‌های مجسمه انسانی در این فلات می‌داند که متعلق به 4200 سال قبل از میلاد است. لباس این مجسمه منحصر به لنگی است که به کمر بسته و معلوم می‌شود که انسان از آن زمان دیگر از پوست حیوانات بطور طبیعی استفاده نمی‌کرده بلکه از پشم، پارچه‌هایی می‌بافته است و آن را لنگ‌وار به دور خود می‌پیچیده است. نوع دیگر از لباس قدیمی در نقوش برجسته ایلام دیده می شود. این لباس متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد است که برش ساده‌ای به پوست داده شده و به طرز زیبایی به شکل شال، که یک طرفه آن روی شانه‌ها گره خورده و شانه دیگر آن برهنه و آزاد می‌باشد، دیده می‌شود.

بررسی پوشاک ایرانیان

پوشاک همانند سایر پدیده‌های زندگی و از بدو پیدایش در طول تاریخ سیر تکاملی خود را طی کرده و از صورت ابتدایی خود بیرون آمده است. اقوام مختلف هر یک بنا به مقتضیات اقلیمی، عادات و رسوم، مذهب، درجه فرهنگ و تمدن، وضع سیاسی- اجتماعی- اقتصادی و … به تهیه لباس‌های گوناگون پرداخته و در دوخت و شکل و تزئین آن ابتکاراتی از خود نشان داده­اند. عواملی از قبیل آب و هوا، کار و پیشه، جنگ، اکتشاف، اختراع و انقلاب باعث تغییر و تحول لباس در ادوار گردیده است.

 

تحول پوشاک زنان از ایران در ۱۰۰ سال

۱) پوشاک بانوان بعد از سفر ناصرالدین شاه به اروپا تا کشف حجاب (۱۳۱۴- ۱۲۴۸)

۲) از کشف حجاب تا انقلاب اسلامی ایران تاکنون (۱۳۵۷- ۱۳۱۴)

۳) پوشاک بانوان از انقلاب اسلامی ایران تاکنون (۱۳۷۰- ۱۳۵۷)

پوشش سر در عهد زندیه تا سلطنت فتحعلی شاه

«زنان این دوره توری یا پارچه نازک و زیبایی را بر روی سر انداخته و آن را بوسیله رشته های مروارید یا نیم تاج جقه پیشانی بند و پرهای زیبا و غیره مانند زنان هندی بر روی سر بند می‌کردند و گوشه‌های بلند ان را که از پشت سر آویخته بود رها می‌ساختند و گیسوهای بلند خود را نیز بافته به طور آزاد در پشت سر یا روی شانه‌ها می‌ریختند. زلف و طره‌ها را بر روی پیشانی به اشکال گوناگون و قشنگ چیده مرتب می‌کردند و گاهی نیز یک کلاهک به طور چپه زیر توری بر سر می‌گذاشتند و حاشیه‌ی آن را با نگین‌ها و آویزهای ظریف زینت می‌دادند.

پوشش سر در عهد زندیه تا سلطنت فتحعلی شاه

 

پوشش زنان در خارج از منزل

بستن بازوبندهای جواهر نشان نیز در این زمان معمول بود و آن را روی پیراهن یا ارخالق در قسمت فوقانی بازو می‌بستند که از رشته‌های ابریشمی از زیر آنها آویزان و به هر رشته سکه‌ای از زر آویخته می‌شد. این طرز لباس پوشیدن زنانه در خانه بود و هنگامی که می‌خواستند به کوچه و بازار بروند چادر سیاه یا بنفش یا نیلی تند به سر می‌کردند روی خود را محکم با روبند می‌گرفتند.

بررسی پوشاک زنان زندیه براساس اثار هنری آن دوره

در روی قاب آیینه و قلمدانی متعلق به قرن دوازدهم هجری قمری نقاشی‌هایی موجود است که چند نمونه از آن در در موزه هنرهای تزیینی تهران دیده می‌شود. آنچه بر سر زنان است؛ کلاهی است که موها در آن به طور آزاد جا گرفته است.جنس کلاه مخمل مانند به نظر می اید نواری دور سر بسته است و گاه جلوی سر پری دیده می شود. روی قلمدان و قاب آیینه‌ای به جا مانده از قرن سیزدهم اثر محمد ابراهیم حسینی نعمت اللهی روسری سفید رنگی با خطوط قرمز و سورمه‌ای دیده می‌شود که تا پشت لباس می‌افتاده است. «نوع دیگر سرپوش کلاهک بسیار ظریفی که جلوی آن تاج کوچکی دارد و بند مروارید آن را به موها نصب کرده است .دو قطعه باریک از دو طرف صورت و یک قطعه در پشت سر آویزان است.

صنعت نساجی در دوره‌ قاجار

با سقوط سلطنت صفویه، صنعت پارچه‌بافی در ایران که به زعم پژوهشگران بسیاری در اوج تعالی خود بود، به تدریج دچار رکود شد. رونقی که در بافندگی در دوره نادرشاه افشار اتفاق افتاد، نیز بی‌اثر بود و با مرگ او صنایع نساجی به سرعت تنزل یافت. در ابتدای روی کارآمدن دولت قاجار تولید انواع پارچه در شهرها ادامه یافت. اگر چه پارچه‌های خارجی در این زمان به ایران وارد می‌شد، اما پارچه‌های ایرانی با انواع پارچه‌های هندی و غربی در رقابت بودند. عدم حمایت‌ پادشاهان از این صنعت موجب شد که در صنعت بافندگی اقدام قابل توجهی به وجود نیاید و نابسامانی اوضاع داخلی، رونق این صنعت را از بین ببرد.

انواع پارچه و پارچه بافی در دوره‌ قاجار

با بررسی اسناد مکتوب انواع پارچه و مراکز مهم تولیدی ایران و اهمیت آنها در دوره قاجار مشخص می‌شود. پارچه‌های این دوره شامل انواع پارچه‌های ابریشمی، پنبه‌ای ضخیم، شال، پارچه‌های زری و غیره بود. پارچه‌های زربفت، کالاهای پوست بره و پارچه‌های پنبه‌ای ضخیم در اصفهان تولید می‌شد. در یزد زربفت و شال مخصوصی به نام «شال ابریشم» بافته می­شد که رنگ‌های آن از روناس، گل زعفران، نیل، پوست انار و زاج کبود تهیه می­شد و شال هایی نیز در کرمان و مشهد تهیه می‌شد. این شال‌ها بسیار مرغوب بودند و با شال­های کشمیری برابری می‌کردند؛ اما با قیمتی نازل­تر از شال­های کشمیری عرضه می‌شدند.

وضعیت ابریشم در دوره قاجار

وضعیت ابریشم در دوره قاجار علاوه بر اطلاعاتی که توسط سیاحان ارائه شده است. از طریق اسنادی که از این دوره نیز باقیست، قابل بررسی می‌باشد. مهم‌ترین مراکز تولید و پرورش ابریشم گیلان- مازندران- خراسان- آذربایجان- یزد و کاشان بودند. در گیلان و مازندران تقریباً در همه‌ خانه‌ها ابریشم تولید می‌شد. ابریشم خام ایران سه درجه داشت: درجه‌ اول را که بهترین نوع بود “ابریشم”، درجه‌ دوم را “کرک” و درجه‌ سوم را “لاس” می‌نامیدند. انواع ابریشم ایران بر اساس نظر عیسوی به این شرح تقسیم‌بندی شده است: شعربافی، بهترین نوع ابریشم- اعلا، ابریشم درجه دو- تاجری، کیفیت درجه سه‌تائی، ابریشم درجه سه- علاقبندی دویل، ابریشمی دولا- کج، ابریشم ضایعاتی. در مورد محبوبیت پارچه‌های ابریشمی در زمان فتحعلی شاه چنین آمده است که: ״پارچه ابریشمی ممتاز منحصر به ایران بود و از این هم سالی مبلغی گزاف عاید این مملکت می‌شد.

علل بروز تحولات در صنعت نساجی

  • وقوع انقلاب صنعتی در غرب
  • عدم حمایت دربار شاهی از صنایع داخلی
  • نیاز حکومت به ارتشی نیرومند
  • حضور متخصصان غربی به عناوین مختلف در کشور
  • تمایل به غرب در بین اقشار جامعه
  • کمبود علم و فناوری در کشور
  • احساس عقب ماندگی کشور
  • تولید ابریشم در ایران
  • قحطی پنبه در بازارهای جهانی

 

نوع پوشش آنان را در درون خانه از لحاظ تاریخی

  • دوره‌ی اول، از ابتدای دوران قاجار تا مسافرت «ناصرالدین‌شاه» به فرنگ.
  • دوره‌ی دوم، از مسافرت «ناصرالدین‌شاه» تا پایان عصر ناصری و ابتدای دوره‌ی مظفّری.
  • دوره‌ی سوم، از ابتدای دوره‌ی مظفری تا پایان دوره‌ی قاجار.

 

زنان قاجار در آشناسازی زنان دربار با مد اروپایی

زنانی که بالاترین جایگاه را در دربار داشتند با علاقه و ارتباطاتی که داشتند مسوول آوردن مد اروپا به جامعه ایران بودند. مد روز در سبک اروپایی اواخر دوره قاجار به ایران آمد. در زمان سلطنت ناصرالدین شاه به واسطه نفوذ دخترش تاج السلطنه این مساله تسهیل شد. او در خاطراتش از لباس هایی سخن به میان آورد که از نظر سبک و رنگ‌های روشن، تجلی البسه اروپایی‌ها بود.

 

تاثیر مد بر زنان دوره قاجار

خیاط‌های مخصوص متد‌های اروپایی در برش و دوخت لباس‌ها استادانه تعلیم دیده بودند تا مقامات مرد در دربار آن‌ها را بپوشند. زنان دربار به خدمات دوزندگان اختصاصی لباس که به کاخ سر می‌زدند اعتماد داشتند. تاج السلطنه نوشته است که لباس‌هایی به سبک اروپایی با الگوی گل‌دوزی برای او می‌دوختند. دختران در حرمسرا هنر گلدوزی برای تزئین لباس و منسوجات خانگی را آموزش می‌دیدند و استاندارد کارهایشان بالا بود. افزون بر آن قلاب دوزان حرفه‌ای بودند که هم روی طلا و هم ابریشم کار می‌کردند. با توجه به دسترسی‌شان برای تامین پارچه و طراحی و میزان آموزش‌شان، دوزندگان قادر بودند ذائقه زنان دربار را با سبک‌ها و تزئین‌های جدید تحت تاثیر قرار دهند.

 

ریتم در طراحی

در مبحث ریتم و ضرورت آن در طراحی باید اشاره کرد که تنوع در طراحی کاملاً ضروری است. چنانچه اشیای مختلفی که ترسیم کرده‌ایم اندازه یا حرکت ثابت و کاملاً مشابه‌ای داشته باشند و اصطلاحاً ریتم ساده و ثابتی را دنبال کنیم،ی کنواختی به وجود آمده، تمام زیبایی‌ها‌ی طرح را تحت الشعاع خود قرار خواهد داد. مجموعه‌ای از اشیای ساده را در طی ترکیب‌بندی‌های متفاوت بررسی کنیم، متوجه انعکاس ریتم و حضور نوعی حرکت حاکم بر کل اشیاء می‌شویم. با توجه به اندازه و فرم اشیاء نسبت به یکدیگر این ریتم شکل‌های متفاوتی به خود می‌گیرد. در طراحی، ریتم مورد نظر را می‌توان درباره جنسیت اشیاء ،حرکت خطوطی که اشیاء را وابسته به یکدیگر نشان می‌دهد و در نهایت بررسی بر روی حرکت لکه‌های مختلف خاکستری سایه روشن و سپس همراه با حرکت چین پارچه و فضای اطراف آن به کار برد که در واقع مکمل طرح بشود.

 

انواع ریتم

  • تکرار یکنواخت
  • تکرار متناوب
  • تکرار تکاملی
  • تکرار موجی

اصول استفاده از رنگ‌ها در طراحی لباس و پوشاک

انتخاب رنگ‌های مناسب برای لباس چیزی فراتر از سلیقه شخصی است. ممکن است متخصص طراحی لباس، ترکیب نارنجی و فیروزه‌ای را برای لباس بپسندد ولی پسند دیگران احتمالا چیزی دیگر است. چون متخصص‌ طراحی لباس با آشنایی از رنگ‌ها، رنگ‌هایی را کنار هم می‌چیند که با هم هماهنگ باشند. هماهنگی در رنگ لباس‌هایی که انتخاب می‌کنید مانند هماهنگی در نت‌های موسیقی است. همان‌طور که هماهنگی در نت‌های موسیقی می‌تواند آهنگی گوش‌نواز بیافریند، هماهنگی در رنگ‌بندی لباس می‌تواند شما را چشم‌نوازتر نشان دهد. در روانشناسی نوین، «رنگ» و «رنگ‌ها» یکی از معیارهای سنجش شخصیت بشمار می‌آیند. چرا که هر یک از آنها تأثیر خاص روحی و جسمی را در یک فرد باقی گذارده و رنگ نشانگر وضیعت روانی و جسمی وی می‌باشد.

 

دسته‌بندی رنگ‌ها

  • رنگ‌های مشابه
  • رنگ‌های متضاد
  • رنگ‌های مکمل
  • رنگ‌های گرم و سرد روشن یا تیره

 

نتیجه گیری

دوران تردید جهان‌بینى و انسان‌شناسى هر فرهنگ و مکتب، نقش اساسى و مهمّى در انتخاب نوع و کیفیت پوشش دارد. تاریخچه پوشش در ایران نیز پیوندی عمیق با حجاب، به معنای پوشش کامل و زیبایی‌شناسی و زیبایی دوستی دارد. سرزمین ایران حامل فرهنگی عمیق و ریشه‌دار، با آمیزه ای از دین و تاریخ هستند. تاریخی که در اقصا نقاط عالم ریشه دوانده است. هر اندازه فرهنگ و هنر یک سرزمین با بنیانهای اعتقادی و فکری و دیرپای ملتی مرتبط باشد، برعمق عظمت حس زیبایی شناختی مردم آن سرزمین تاثیر می‌گذارد. پوشش زنان ایران در دوره زندیه و قاجاریه به دلایل بسیار دارای اهمیت خاصی می‌باشد که از آن جمله نوع طرح و گویش در لباس دوره زندیه و از سوی وقایع مهم پوشش و تغییر پوشش زنان، کشف حجاب و آمدن مدهای اروپایی به ایران و تاثیر این طرح‌ها بر روی لباس زنان ایرانی می‌باشد.

ویژه دانشجویان رشته گرافیک مولتی‌ مدیا و تأثیرات آن بر گرافیک و تبلیغات (پایان‌نامه)  و  طراحی موشن گرافیک با استفاده از عناصر بصری (پایان‌نامه) از سایت هفت برگ قابل دسترس است.

مشخصات فایل

قالب فایل : ورد قابل ادیت (تعداد صفحه : 89) با حجم (9.4 MB)

فهرست مطالب
مقدمه
فصل اول تاریخچه پوشاک
تاریخچه پیدایش پوشاک
تاریخ لباس در ایران باستان
قسمت های پایین لباس
پوشاک در فلات ایران
بررسی پوشاک ایرانیان
بررسی پوشاک دوره ی زندیه
پوشاک زنان در زمان حکومت زندیه
نساجی در دوره قاجار
صنعت نساجی در دوره‌ قاجار
انواع پارچه و پارچه بافی در دوره‌ قاجار
وضعیت ابریشم در دوره قاجار
کارخانجات نساجی و واحدهای تولیدی در دوره قاجار
علل بروز تحولات در صنعت نساجی
پوشاک دوره قاجار
پوشش زنان
زینتآلات زنان
پوشاک زنان در دوره ی قاجار
تحولات پوشاک زنان در دوره قاجاریه
تنوع پوشش در دوره قاجاریه
خاستگاه‌های تغییر لباس زنان در دوره قاجار
ورود البسه غربی به ایران
زنان قاجار در آشناسازی زنان دربار با مد اروپایی
تاثیر ناصرالدین شاه بر مشوق یا مخالف لباس های اروپایی
تاثیر مد بر زنان دوره قاجار
فصل دوم ریتم در طراحی
ریتم در طراحی
ریتم ها
ریتم در دیگر هنرها
ریتم درهنرهای تجسمی
انواع ریتم
ریتم وسکون
ریتم در طراحی
بررسی تناسب روحی افراد با پوشاک
گرافیک حسی
فصل سوم رنگ در طراحی
اصول استفاده از رنگ‌ها در طراحی لباس
تاثیر روانی خطوط
نتیجه گیری
منابع

60000 تومان – خرید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شبکه های اجتماعی

لینک های مفید

جواز های ما

تعداد کاربران 269 عدد
تعداد محصولات 1130 عدد
تعداد نوشته ها 7 عدد